Als de puttertjes beginnen te kwetteren is Zacharias al wakker. Voorzichtig klimt hij uit de bedstee, zodat zijn vrouw niet wakker wordt. Hij kleedt zich aan in het kleine camerken in de Nonnenstraat, een van de vijf huisjes op een rij die het Burgerweeshuis in 1604 liet bouwen en verhuurt voor achttien gulden per jaar. Een korte rode jak over zijn tuniek. Zijn schiergrijze maillot, een blauwe linnen broek tot over de knie. Zijn leren schoenen met dikke zolen, soepel om zijn voeten, gemaakt voor kilometers. De leren lap, de zakhaak en het touw legt hij vast klaar. Dat heeft hij vandaag zeker nodig.
Zacharias kan niet lezen. Maar hij kent elk handelsmerk in Bommel uit zijn hoofd, van iedere koopman, iedere molenaar, iedere handelaar en hun voorvaderen en kinderen. Hij herkent stadszegels op het eerste gezicht. Lübeck, Kampen, Nijmegen: hij weet ze te onderscheiden ook al kan hij de letters niet ontcijferen. En hij kent de stad op zijn duimpje, iedere steeg, iedere doorgang, iedere herberg. Dat is zijn gereedschap, naast het touw, de zakhaak en de leren lap die zijn hoofd en nek beschermt tegen de snijdende druk van zware lasten.
In de Tolstraat staat het zakkendragershuis, al minstens sinds 1350 op die plek, zo blijkt uit de bakstenen die archeologen in 1993 bij opgravingen aantroffen. Groot en plat, van het type dat vanaf 1350 in gebruik was. Hier komen de zakkendragers samen als er werk te verdelen is. De huismeester luidt de klok. Wie zich binnen de afgesproken tijd meldt, krijgt de mooiste klussen als eerste. De rest wordt verdeeld door smakken: dobbelen met dobbelstenen in een speciale bak, de smakbak, om gedoe over wegrollende stenen te voorkomen. De hoogste ogen gaan voor.
Vandaag liggen er twee brieven te bezorgen als Zacharias als een van de eersten aankomt. Geen zware klus, maar een snelle. Eén brief van de secretaris van schout en schepenen, naar de herberg om de hoek. De andere voor de schout zelf, naar de herberg in de Steigerstraat. Zacharias pakt beide aan. Wat erin staat interesseert hem niet. De boodschap is voor de ontvanger, niet voor hem. Hij ziet dat een van de zegels Lübeck is, of in ieder geval een stad ver stroomopwaarts in het oosten. Maakt niet uit. Snel afleveren is wat telt.
Na de brieven, na een kom grutten met spekrepen die zijn vrouw heeft klaargemaakt, smakt Zacharias opnieuw. Hij gooit geen hoge ogen. Maar er is werk: een baal smyrnawol van bijna tweehonderd pond die van de Waalkade naar de voller in de Volrestraat moet. Bijzondere wol, van een bijzonder schaap, waar heel fijne karsei van gemaakt kan worden. Die mag absoluut niet vermengd raken met gewone wol.
Bij de haven is het druk. Kraankinderen zijn bezig met het lossen van een groot Hanzeschip. Grote vaten wijn worden de kade opgetakeld. Handelslieden, wegers en administrateurs zijn in de weer. Zacharias meldt zich bij de kademeester en wacht geduldig terwijl de administrateur alles noteert. Met ongeduld schiet je niets op bij dit soort heren. Als alles is afgehandeld, sjort hij de baal op zijn rug, haakt de zakhaak achter het touw en schuift de lading met zijn schouders op de juiste plek. De leren lap moet goed zitten. Dan begeeft hij zich op weg. Veel langzamer nu. Zacharias is bijna honderd kilo zwaarder dan een uur geleden.
Onderweg mijmert hij over karsei. Die vollers, een smerig beroep, ruig volk, maar ze stampen met hun voeten wol tot een stof die van Londen tot Keulen bekend is. Warm, vochtwerend, zelfreinigend en oersterk. Als hij ooit heel hoge ogen gooit, een paar keer per dag, een week lang, dan koopt hij een mantel van karsei. Eén voor zichzelf. Eén voor zijn vrouw. Ooit.
Bij het hoekhuis in de Volrestraat meldt hij de lading. Hij krijgt een ontvangstbevestiging, een kostbaar stuk papier want dit is het bewijs waarmee hij zijn betaling kan innen. Hij maakt zich snel uit de voeten bij de vollers. Je moet er niet te lang rondhangen als je geen ruzie zoekt.
Terug in het zakkendragershuis int hij zijn geldstukken. Letterlijk licht aan zijn voeten loopt hij naar huis. Hij overweegt nog of hij diensten kan aanbieden bij de secretaris van de schepenen, of misschien helpen bij het dragen van een lijkbaar. Hij zal wel zien. De put aan het einde van de Nonnenstraat staat er gelukkig, zoals altijd. Bommel heeft een goede wel onder de stad, dat weet hij. En zijn vrouw zorgt dat ze fris en schoon blijven, want vieze geuren trekken ziekten aan en je wil toch niet bekendstaan als een ziekteverspreider. Zacharias heeft er een mooie werkdag opzitten. Zonder kleerscheuren.
Wandel mee met Zacharias, een zakkendrager die in 1604 in Zaltbommel woonde. In de Hanzetijd droegen zakkendragers balen, vaten en kisten voor de kooplieden die de stad rijk maakten. Zwaar werk in het hart van een bloeiende handelsstad. De wandeling voert langs het imposante Stadskasteel van Maarten van Rossum, de plek waar Zacharias vermoedelijk woonde aan de Nonnenstraat, middeleeuwse pakhuizen in de Ruiterstraat en fraaie Hanzetijdpanden aan de Gasthuisstraat en de Markt.
