Tiel is een van de oudste handelssteden van Nederland. Lang voor de Hanze bestond, was de stad aan de Waal al een plek waar geld verdiend werd, schepen afmeerden en kooplieden zaken deden. Rond het jaar 1000 was Tiel uitgegroeid tot een stad waar volop werd gehandeld, met tolrecht en een eigen munt. Die munten reisden ver. Ze worden teruggevonden tot in Scandinavië en zelfs Rusland.
Rond 1400 richtte de Hanze zich ook op het Nederlandse gebied. In 1402 werd Nijmegen lid en korte tijd later ook Tiel. De ligging aan de Waal maakte de stad goed bereikbaar voor de Hanzekoggen die over de rivieren van Noord-Europa voeren. In de jaren 1451, 1557 en 1559 heeft Tiel in ieder geval meegedaan aan de Hanzevergaderingen.
Toch was Tiel te klein om lang een volwaardige stem te hebben. Vanaf 1430 mocht Tiel niet meer zelf meepraten op de Hanzedagen, maar moest het zich door Nijmegen laten vertegenwoordigen. Dat nam niet weg dat het lidmaatschap praktisch nut had. Het was voor veel schippers aantrekkelijk om onder Tielse vlag te varen, omdat zij genoten van de oude vrijheden die de Hanzeleden elkaar gaven. Tot in de zeventiende eeuw heeft het Hanzelidmaatschap van Tiel geduurd.
De Hanzetijd heeft sporen nagelaten die je niet ziet maar wel kunt opgraven. Bij vrijwel alle opgravingen in Tiel zijn vondsten gedaan die verwijzen naar een rijk handelsverleden: munten, weegschalen, scheepsfragmenten en nog veel meer. Een bijzondere vondst is een muntgewicht uit de Hanzetijd, gevonden aan de Voorstad. Het werd gebruikt om het gewicht van een nobel, een gouden munt, te bepalen. Kleine objecten, groot verhaal.Â
Tiel en Zaltbommel deelden dezelfde rivier, hetzelfde handelsnetwerk en dezelfde positie binnen het kwartier Nijmegen van de Hanze. Twee steden aan de Waal, elk met hun eigen rol in het grote geheel. Waar Zaltbommel groeide door zijn strategische positie en sterke schepenbestuur, was Tiel er al eerder: ouder, vroeger groot, en vroeger ook weer teruggetreden naar de achtergrond. Samen vormen ze een beeld van wat de Hanze in de Gelderse rivierenstreek betekende. Niet alleen voor kooplieden en schippers, maar voor iedereen die in die steden woonde, werkte en leefde.
Tiel is meer dan zijn geschiedenis. De binnenstad is autovrij, overzichtelijk en sfeervol met gezellige horecapleinen en markten. De Hanzeroute neemt je wandelend mee langs bijzondere gebouwen en plekken die herinneren aan de tijd dat Tiel een van de belangrijkste handelssteden van Nederland was. Het Flipje en Streekmuseum vertelt het verhaal van de stad in al zijn lagen, van Hanzekoopman tot fruitmannetje. Op zoek naar een goed terras? Moeke Tiel aan de Waalkade behoort tot de top 10 leukste terrassen aan het water, in het prachtige rijksmonument Villa Bellevue. Wie wil winkelen, vindt de bekende namen in de Waterstraat en de Voorstraat, en bijzondere boetiekjes in het smalle straatje De Weerstraat. En elk jaar trekt Tiel groot publiek met evenementen als het gratis popfestival Appelpop en het kleurrijke Fruitcorso. Een stad om vaker terug te komen.
